Prawa autorskie do pracy magisterskiej i licencjackiej

Jestem świeżo upieczonym absolwentem uczelni wyższej. Napisałem pracę magisterską. Komu przysługują prawa autorskie do pracy?

Praca magisterska jako utwór naukowy jest przedmiotem prawa autorskiego. Przygotowuje ją student pod kierunkiem promotora na uczelni. Któremu z tych trzech podmiotów przysługują więc prawa autorskie do pracy?

Zasadą jest to, że prawa autorskie przysługują twórcy, a twórcą pracy magisterskiej jest student. Oznacza to, że to on może swobodnie rozpowszechniać swoją pracę i podjąć decyzję o jej publikacji. Jednakże art. 15a ustawy o prawie autorskim („pr. aut.”) wprowadza pewne ograniczenie.

Po pierwsze, uczelni w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym przysługuje pierwszeństwo w opublikowaniu pracy dyplomowej studenta. Ma ona na to 6 miesięcy od dnia obrony pracy. Jeśli w tym czasie uczelnia nie opublikuje pracy, to wówczas ograniczenie odpada i student, który przygotował pracę, może ją – co do zasady – opublikować.

Drugie ograniczenie dotyczy sytuacji, kiedy praca dyplomowa jest częścią utworu zbiorowego – np. kilku studentów pisze prace na poszczególne zagadnienia, które złożą się w większą całość i razem stanowić będą wartościowe dzieło, np. każda z prac będzie się składać na osobny rozdział książki. W takim wypadku prawo autorskie do pracy dyplomowej nadal przysługuje studentowi, jednakże prawa autorskie do całości (utworu zbiorowego, czyli książki składającej się z prac) przysługuje uczelni (art. 11 pr. aut.) i student nie może samodzielnie podjąć decyzji o publikacji.

Oczywiście w obu wypadkach cały czas osobą uprawnioną z praw autorskich pozostaje student, jedynie jego prawa doznają pewnego ograniczenia na rzecz uczelni.

W pewnych wypadkach można się zastanawiać, czy współautorem pracy magisterskiej nie będzie profesor promotor – wówczas prawo autorskie przysługiwałoby wspólnie studentowi i promotorowi (art. 9 ust. 1 pr. aut.). Taka sytuacja mogłaby się zdarzyć wtedy, gdyby nakład twórczej pracy promotora byłby znaczny i przesądzałby o kształcie pracy magisterskiej. Wkład promotora nie mógłby się ograniczać (jak w większości wypadków) jedynie do wskazówek czy zaproponowania struktury pracy. Wszak praca magisterska ma być samodzielna…

Podstawa prawna: Art. 239 pkt 1 ustawy z 27.07.2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365).

Art. 15a ustawy z 4.02.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83; „pr. aut.”).