Umowa o dzieło a umowa-zlecenie – czym się one różnią?

W ostatnim czasie coraz częściej spotykam się z ograniczaniem kosztów poprzez zastąpienie umowy o pracę umową o dzieło lub umową-zleceniem. W szczególności umowa o dzieło wydaje się rozwiązaniem wyjątkowo atrakcyjnym – ze względu na brak konieczności odprowadzania tzw. składek ZUS-owskich. Czym właściwie jest umowa o dzieło? Co może nam grozić za zbyt pochopne zastąpienie umowy-zlecenia umową o dzieło?

Istotę umowy-zlecenia zdefiniował ustawodawca w art. 734 Kodeksu cywilnego – zgodnie z jego brzmieniem przez umowę-zlecenie przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenia.

Natomiast umowa o dzieło została zdefiniowana w art. 627 Kodeksu cywilnego – zgodnie z jego brzmieniem przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła.

Z analizy językowej powyższych przepisów wynika, że różnica pomiędzy ww. umowami jest bardzo wyraźna: umowa-zlecenie to umowa starannego działania, natomiast umowa o dzieło to umowa skutku – musi powstać konkretne dzieło.

Ustawodawca nie zdefiniował, co prawda, czym właściwie jest „dzieło”, ale powszechnie w orzecznictwie przyjęto, że dzieło musi być oznaczone i ma to być konkretny rezultat, będący wynikiem umiejętności, wiedzy, doświadczenia czy też osobistych właściwości wykonawcy.

Często w praktyce spotykam się z sytuacją, gdy przedsiębiorca myli umowę o dzieło z umową o pracę, tzn. że za umowę o pracę uznaje się umowę, która zobowiązuje osobę do wykonywania określonej pracy, pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym.

Na zakończenie tego krótkiego posta, aby zobrazować powagę w sytuacji, gdy osoba „pomyli” dzieło ze zleceniem, dokonam krótkiej symulacji. Firma zatrudniła domokrążcę (sprzedawcę) na umowę o dzieło. Średnio zarabiał on ok. 1000 zł miesięcznie, z czego firma odprowadzała podatek dochodowy. Po 10 latach Zakład Ubezpieczeń Społecznych zażądał zapłacenia zaległych składek w wysokości 13 512 zł. Osobom, dla których ta kwota jest mała, przypominam, że nie zawiera ona m.in. odsetek od zaległości oraz że im większe wynagrodzenie, tym większa zaległość.

Pozdrawiam, Dariusz Kostyra